Quy định của EU về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và phụ gia ảnh hưởng trực tiếp đến hàng Việt Nam, vì sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn của EU chứ không phải tiêu chuẩn trong nước. Cụ thể, dư lượng hoạt chất trong nguyên liệu không được vượt mức tối đa EU đặt ra, và mọi phụ gia trong sản phẩm phải nằm trong danh sách được EU cho phép. Bài viết này giải thích bức tranh chung và những việc nên làm trước khi gửi hàng. Chi tiết cho từng sản phẩm, bạn nên xác nhận với cơ quan có thẩm quyền hoặc với đội ngũ Miss Linh.
Hai bộ quy định, hai loại rủi ro
Đây là hai vấn đề khác nhau, nên cần kiểm tra riêng:
- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: chủ yếu theo Quy định (EC) số 396/2005. EU đặt mức dư lượng tối đa (MRL) cho từng hoạt chất trên từng loại nông sản và thực phẩm.
- Phụ gia thực phẩm: chủ yếu theo Quy định (EC) số 1333/2008. Chỉ những phụ gia có trong danh sách của EU, dùng cho đúng nhóm thực phẩm và trong điều kiện cho phép, mới được sử dụng.
Cả hai bộ quy định đều được cập nhật định kỳ, nên đừng chỉ dựa vào thông tin của vài năm trước.
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: điều quản lý chất lượng cần biết
Có ba điểm thường gây bất ngờ cho doanh nghiệp xuất khẩu:
- Mức tối đa theo cặp hoạt chất và sản phẩm. Cùng một hoạt chất, mức cho phép trên trà có thể khác với trên gạo hay tiêu.
- Hoạt chất không được EU phê duyệt. Một số hoạt chất vẫn được dùng hợp pháp ở Việt Nam nhưng không được phê duyệt tại EU. Khi EU không có mức riêng, thường áp dụng một mức mặc định rất thấp (thường là 0,01 mg/kg), gần như đồng nghĩa với việc không được phát hiện. Bạn nên kiểm tra mức hiện hành cho đúng sản phẩm của mình.
- Kiểm soát tăng cường. Với một số sản phẩm từ một số nước, EU có thể tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu. Danh sách này thay đổi theo thời gian, nên hãy kiểm tra bản mới nhất.
EU có cơ sở dữ liệu chính thức về MRL, tra cứu được theo hoạt chất và theo sản phẩm. Đây là điểm xuất phát tốt nhất. Ngoài ra, hãy hỏi vùng nguyên liệu về loại thuốc đã dùng, thời gian cách ly trước thu hoạch và ghi chép lại.
Phụ gia: công thức trong nước chưa chắc dùng được ở EU
Nhiều sản phẩm chế biến như nước chấm, đồ hộp, bánh kẹo, đồ uống có công thức phù hợp với thị trường Việt Nam nhưng chứa phụ gia mà EU không cho phép, hoặc dùng ở nhóm thực phẩm mà EU không cho phép. Màu thực phẩm, chất bảo quản và chất tạo ngọt là những nhóm nên rà soát kỹ đầu tiên.
Nhãn cũng quan trọng. Phụ gia phải được ghi theo tên nhóm chức năng kèm tên hoặc mã E, bằng ngôn ngữ phù hợp với thị trường bán hàng. Một số phụ gia còn kéo theo yêu cầu cảnh báo bổ sung trên nhãn.
| Nhóm sản phẩm | Thường cần chú ý nhất |
|---|---|
| Gia vị, trà, thảo mộc khô | Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, xử lý khử trùng sau thu hoạch |
| Gạo, hạt, nông sản khô | Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất bảo quản |
| Nước chấm, đồ hộp, bánh kẹo, đồ uống | Phụ gia (màu, chất bảo quản, chất tạo ngọt) và ghi nhãn |
Bảng này chỉ là gợi ý chung. Mỗi sản phẩm có thể có yêu cầu riêng.
Các bước chuẩn bị thực tế
- Lập danh sách nguyên liệu và phụ gia của từng sản phẩm, kèm mã E nếu có.
- Đối chiếu từng phụ gia với danh sách của EU cho đúng nhóm thực phẩm.
- Với nông sản và nguyên liệu thô, tra MRL của EU cho các hoạt chất vùng trồng đang dùng.
- Gửi mẫu kiểm nghiệm tại phòng thử nghiệm uy tín, ưu tiên phòng có công nhận phù hợp, và lưu kết quả theo từng lô.
- Điều chỉnh công thức hoặc quy trình canh tác nếu cần, rồi mới in nhãn và đóng gói.
- Chuẩn bị chứng nhận an toàn thực phẩm (như HACCP hoặc ISO), nhãn đúng chuẩn EU, mã EORI và mã số VAT Hà Lan.
Nếu bạn làm các nhóm hàng như gia vị, trà, gạo hoặc nước chấm và gia vị chế biến, hãy xem sản phẩm cùng nhóm trên Miss Linh để hình dung cách người mua châu Âu nhìn một sản phẩm.
Miss Linh có thể giúp gì
Miss Linh (Vietnam Food Europe B.V., Oegstgeest, Hà Lan) là nền tảng B2B và đơn vị hỗ trợ. Nhà sản xuất Việt Nam bán sản phẩm dưới tên của chính mình cho doanh nghiệp châu Âu như nhà hàng, đơn vị cung cấp suất ăn, cửa hàng, siêu thị và nhà bán buôn. Trước khi bạn gửi hàng, đội ngũ có thể tư vấn sản phẩm của bạn có bán được tại EU hay không. Chúng tôi cũng hỗ trợ các bước như chứng nhận, nhãn mác, mã EORI và mã số VAT, rồi lo vận chuyển, thông quan đến kho tại Hà Lan, giao hàng, thu tiền và xử lý khiếu nại. Bạn vẫn là chủ sở hữu hàng hóa cho đến khi hàng được bán. Miss Linh đặc biệt quan tâm đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Bạn có thể xem cách trở thành nhà cung cấp và những nhà sản xuất đã có mặt trên Miss Linh. Khi cần trao đổi cụ thể về sản phẩm của mình, hãy liên hệ đội ngũ Miss Linh. Chúng tôi nói được tiếng Việt, tiếng Hà Lan và tiếng Anh.
Câu hỏi thường gặp
EU có cấm hàng Việt Nam vì dư lượng thuốc bảo vệ thực vật không?
Không. EU áp dụng cùng một quy định cho mọi nước. Vấn đề nằm ở từng lô hàng: nếu dư lượng vượt mức cho phép hoặc có hoạt chất không được phép, lô đó có thể bị từ chối, và một số sản phẩm có thể bị kiểm tra tăng cường.
Sản phẩm đạt chuẩn Việt Nam có tự động đạt chuẩn EU không?
Không tự động. Danh sách hoạt chất, mức tối đa và danh sách phụ gia của Việt Nam và EU có thể khác nhau. Bạn nên đối chiếu riêng cho thị trường EU.
Cần kiểm nghiệm gì trước khi xuất khẩu?
Tùy sản phẩm, nhưng với nông sản và nguyên liệu thô, kiểm nghiệm dư lượng theo các hoạt chất liên quan là bước hợp lý. Với sản phẩm chế biến, hãy rà soát phụ gia và nhãn. Hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc Miss Linh để biết yêu cầu cho đúng sản phẩm của bạn.
Thông tin này có phải tư vấn pháp lý không?
Không. Đây là bức tranh chung để bạn chuẩn bị. Quy định thay đổi theo thời gian, nên hãy xác nhận chi tiết cho sản phẩm của bạn trước khi gửi hàng.